Amy Hunt về thứ ba tại chung kết Diamond League: 22,16 giây và bài toán hai mươi mét cuối

Tôi đứng ở hàng ghế thứ mười hai, phía ngoài khúc cua, chỗ mà mắt thường chỉ kịp nhìn thấy một vệt áo lao qua rồi biến mất. Amy Hunt chạy vòng ngoài. Tôi đếm được mười tám bước trên đoạn cua. Đó là cách tôi xem một trận chạy 200 mét: không nhìn đồng hồ, nhìn bước chân. Khi cô về đích, bảng điện tử ở sân vận động Brussels hiện 22,16 giây. Thành tích tốt nhất mùa giải của cô. Kém thành tích tốt nhất sự nghiệp đúng tám phần trăm giây — một khoảng cách mà chỉ người trong nghề mới hiểu là nhỏ đến mức nào ở cự ly này. Tám phần trăm giây là thứ một mùa giải có thể xóa sạch, hoặc nhân đôi. Trong khu vực phỏng vấn, Hunt nói khúc cua ấy “có lẽ là một trong những khúc cua hay nhất tôi từng chạy”. Rồi cô nói thêm một câu mà tôi ghi lại nguyên văn vào sổ tay: hai mươi mét cuối, cô đã mệt. Ba mươi năm sau cánh cửa phòng thay đồ, tôi biết mùi chiến thắng và mùi nước mắt không khác nhau. Nhưng tôi cũng biết một điều khác: khi một vận động viên tự thốt ra chữ “mệt”, cơ thể cô ấy đã gửi hóa đơn từ trước đó vài tuần. Bảng thành tích đêm ấy xếp Julien Alfred của Saint Lucia lên đầu với 21,79 giây, thành tích nhanh nhất của một phụ nữ trong năm nay ở cự ly 200 mét. Kayla White về nhì với 22,00 giây. Hunt đứng thứ ba, và trong số các vận động viên người Anh thi đấu ở Brussels, cô là cái tên vươn xa nhất trên bảng kết quả. Đây là chung kết Diamond League — chuỗi giải đấu thường niên hàng đầu của World Athletics. Không có suất chuẩn nào áp dụng trực tiếp cho một suất vào chung kết; suất được tích lũy suốt mùa. Bản thân việc có mặt ở vạch xuất phát đã là một tuyên bố về đẳng cấp đường chạy. Với Hunt, mùa giải này không bắt đầu ở Brussels. Nó bắt đầu từ Birmingham, nơi cô giành bốn huy chương vàng tại Giải vô địch châu Âu. Bốn huy chương vàng, rồi ngay sau đó là một chung kết Diamond League, rồi đêm hôm sau là nội dung 100 mét, nơi cô nằm cùng làn chạy với Sha'Carri Richardson. Sau đó nữa là Giải vô địch Ultimate lần đầu tiên tại Budapest, khởi tranh ngày 11 tháng 9. Đó là một lịch thi đấu mà nếu nhìn bằng con mắt của một nhà báo thể thao lớn tuổi như tôi, nó giống một chồng hóa đơn hơn là một kế hoạch. Điều đáng nói nhất trong 22,16 giây ấy nằm ở cách nó được tạo ra. Khúc cua chiếm gần một nửa cự ly 200 mét, và trong điền kinh, khúc cua là nơi phân loại vận động viên. Một khúc cua tốt không đo bằng tốc độ thuần túy. Nó là bài toán lực ly tâm, là góc nghiêng của thân người, là cách bờ vai ngoài chịu tải trong khi bờ vai trong giữ đường chạy. Khi Hunt nói cô vừa chạy một trong những khúc cua hay nhất đời, cô đang nói về kỹ thuật, không nói về cảm xúc. Nhưng dữ liệu cũng cho thấy phần còn lại của bức tranh. Nếu khúc cua hay nhất đến ở đầu cuộc đua, và hai mươi mét cuối lại nặng, thì mô hình này giải thích được vì sao cô về thứ ba mà vẫn đạt thành tích tốt nhất mùa giải. Cô đã thắng khúc cua và thua đoạn nước rút. Cách cô tập luyện là mảnh ghép còn thiếu. Hunt từng mô tả khối lượng tập mùa đông: những bài chạy dài nối tiếp nhau, với quãng nghỉ chỉ 45 giây. Đó không phải bài tập dành cho người muốn chạy một cự ly duy nhất rồi nghỉ. Đó là bài tập dành cho người muốn chạy nhiều lần, nhiều nội dung, trong một cửa sổ thời gian ngắn. Nó giải thích vì sao cô có thể đứng ở vạch xuất phát 200 mét đêm nay và 100 mét đêm mai. Và nó cũng giải thích vì sao hai mươi mét cuối lại mệt. Không có bài tập nào miễn phí. Đặt 22,16 giây cạnh 21,79 giây của Alfred là đặt hai thứ khác nhau cạnh nhau. Alfred là người nhanh nhất năm nay ở cự ly này, một vận động viên đã chạm ngưỡng. Hunt đang ở vùng lân cận của ngưỡng ấy — tám phần trăm giây — nhưng cái cô mang đến Brussels không phải một cuộc đua đơn lẻ. Cô mang đến một chuỗi. Và trong điền kinh, chuỗi mới là thứ tạo ra đẳng cấp, không phải một đêm. Ở đây có một góc nhìn trái với trực giác mà tôi muốn đặt lên bàn. Người ta thường đọc “kém thành tích cá nhân tốt nhất tám phần trăm giây” như một tín hiệu rằng vận động viên đang ở gần đỉnh phong độ. Với một tay chạy nước rút vừa trải qua giải vô địch châu Âu, cách đọc đó có thể sai. Với một vận động viên ở giai đoạn này của mùa giải, khoảng cách nhỏ đến thành tích tốt nhất sự nghiệp không phải bằng chứng của việc suýt đạt đỉnh. Nó có thể là cái giá phải trả cho một khúc cua xuất sắc được thực hiện khi đôi chân đã đi qua đỉnh sung mãn. Nói cách khác, cô không chạy dưới khả năng. Cô chạy đúng khả năng của một người vừa thi đấu bốn nội dung và giành bốn huy chương vàng. Góc nhìn thứ hai còn khó nghe hơn: nội dung 100 mét đêm hôm sau có thể quan trọng hơn chính cuộc chạy 200 mét. Khi ban tổ chức xếp Hunt cùng làn với Sha'Carri Richardson, họ đang xếp một cái tên mới nổi cạnh một huy chương bạc Olympic. Đó là phép thử về bản lĩnh, và cái bẫy nằm ở chỗ: một kết quả kém ở cự ly ngắn hơn có thể khiến người ta quên rằng cô vừa chạy khúc cua hay nhất sự nghiệp chỉ một ngày trước đó. Trong phòng thay đồ, tôi học được rằng kỷ lục chỉ là con số, còn lịch sử là những gì họ không nói ra. Điều Hunt không nói ra trong khu vực phỏng vấn là: cô ấy vừa đi qua một mùa giải mà rất ít người chịu nổi. Budapest, ngày 11 tháng 9, sẽ là nơi trả lời. Câu trả lời sẽ đến từ một câu hỏi: liệu một vận động viên có giữ được kỹ thuật ở khúc cua khi đôi chân đã đi qua bốn trận chung kết? Trong thời đại dữ liệu bùng nổ, tôi vẫn tin vào đôi mắt, đôi tai, và trái tim không biết nói dối. Ở Brussels, đôi mắt tôi thấy một khúc cua đẹp, đôi tai tôi nghe một chữ “mệt”, còn trái tim tôi thì nhớ đến người phụ nữ đã đuối trong hai mươi mét cuối.